E-Dönüşümcülerin dikkatine!
Aşağıda Cemile Tokgöz’ün tezinin bir bölümü var. E-dönüşümle sınavında işe yarar diye düşünüyorum.5 temel öğeyi açıklamış falan.Güzel güzel şeyler var yani.Kolay gelsin!
Yeni İletişim Ortamları ve Yeni Kavramı
İnsanlığın en ilkel döneminden günümüze değin değişmeyen bir olgu iletişimdir. İnsanoğlu var olduğu her an yetenekleri doğrultusunda iletişim kurma çabası içinde olmuştur. Bu ihtiyaç geçmişten günümüze aynı kalmakla birlikte, insanoğlunun kullandığı araçlar, iletişim ortamları dönüşüme uğramıştır. Öncelikle vücudunu bir iletişim ortamı olarak kullanan insan, sonra dili, yazıyı, sonrasında ise hareketli ve hareketsiz görüntüleri kullanmaya başlamış ve geliĢtirilen tüm iletişim teknolojileri gittikçe daha büyük kitlelere hitap eden bir nitelik kazanmış, elektriğe dayanan telgraf, radyo, TV gibi kitlesel iletişim araçlarıyla da hitap edilen kitleler büyük bir artış göstermiĢtir. İletişimin özündeki mesaj iletimi sabit kalırken, dönüşüm iletişimin gerçekleştiği ortamda ve bireyden kitleye geçişle alıcıda gerçekleşmiştir. Bilişim teknolojileriyle ise iletişim ortamlarının dönüşümü bu defa kitleselden bireye yönelik olurken, bu dönüşüm yeni bir toplumsal sürece girilmesine yol açacak kadar etkili olmuştur.
Yeni sözcük anlamı olarak Türkçe sözlükte “kullanılmamış olan, eski karşıtı, daha öncekilerden farklı olan” anlamına gelmektedir. Fakat yeni, yeni teknolojiler ya da yeni iletişim ortamları şeklindeki kullanımıyla, eskinin zıttı değildir ve eskiyi reddetmez. Eskinin üzerine inşa edilmiş, içinde eskiyi zaten barındıran bir kavramdır. Buradaki yenilik aslında dönüşüme işaret etmektedir.Bilişim teknolojilerinin insan hayatında her geçen gün daha büyük bir yere sahip olması, ticaret, eğitim, kamu hizmetleri gibi alanlarda verilerin toplandığı ortamların kâğıtlardan bilgisayarlara geçmesi, iletiminin internet üzerinde yapılmaya başlanması, gibi faaliyetler sonucunda olmuş ve tüm bu alanlarda elektronikleşme süreci başlamıştır. Bu sebeple e-ticaret, e-devlet, e-iş gibi adlandırmalarla sıkça karşılaşılır olmuştur. Burada e harfi yazılımsal ve donanımsal gelişmelerle ortamın dönüşümünü gösterir niteliktedir. Ortamın dönüşümünü ifade etmek amaçlı karşılaşılan yaygın kullanım yeni medyadır. Medyanın Türkçe‟de “iletişim ortamları” anlamına gelmesi sebebiyle, “yeni iletişim ortamları” ifadesini kullanmak daha yerinde olacaktır.
Kişisel ve kitlesel ortamların dönüşüme uğramış hali olan yeni iletişim ortamları, bilgisayarların işlem gücü olmadan oluşturulamayacak veya kullanılamayacak olan ortamlardır. Bununla birlikte yeni iletişim ortamları, farklı ortamları bir araya toplama yetisine sahiptir. Metin, durağan görüntü, hareketli görüntü, ses gibi ortamların bir arada oluşu çokluortam özelliğini meydana getirir. Yeni iletişim ortamları ve çokluortam aynı anlama gelmemekle birlikte sıkça karıştırılmaktadır. Çoklu ortam birden fazla ortamın bir araya gelmesiyle oluşurken, yeni iletişim ortamlarını sadece çoklu ortamla açıklamak sınırlandırmak olacaktır. Yeni iletişim ortamları çoklu ortamı kapsayan bir kavram olmakla birlikte, etkileşim, ölçülebilirlik ve asenkronizasyon gibi özelliklere de sahiptir. Bu özelliklerden en önemlisi olan etkileşimin uzantısı olan izleyiciden kullanıcıya dönüşen alıcı ve bireyselleşme de yeni iletişim ortamları kavramı içerisinde üzerinde durulması gereken kavramlardır. Nitekim etkileşim, etkileşimin sağladığı kontrol ve bireyselleşme, gözetim ile yakından ilişkilidir.
Manovich, bir ortamı yeni iletişim ortamı olarak adlandırabilmek için beştemel prensip tespit etmiştir:
1.Sayısal Temsil:
İletişim ortamının matematiksel simge ve algoritmalardan oluşması özelliği sayısal temsil olarak adlandırılmıştır. Bu prensip ile elektronikleşmeden ve ölçülebilirlikten bahsedilmektedir. Yeni iletişim ortamları objeleri, bilgisayarda sıfırdan oluşturulmakta ya da ”analog‟un sayısala dönüştürülmesiyle oluşmaktadır. Yeni iletişim ortamlarının matematiksel nesneler olarak tanımlanabilmesi, sayılabilir, programlanabilir bir özellik kazanmasıdır. Elektronikleşmenin olması demek bit bit sayılabilen, ölçülebilir bir ortam anlamına gelmektedir.
2.Modülerlik:
Modülerlik özelliği yeni iletişim ortamlarının ayrıştırılabilir yapısını ifade etmektedir. Çokluortamın bileşenlerinin her biri farklı özelliklere sahiptir ve bir araya geldiklerinde bir bütün oluştururken ayrı ayrı da birer iletişim ortamıdırlar. Ayrı ayrı yönetilebilirler ve tek bir bütünün modülleridir.
3.Otomasyon:
Otomasyon özelliği kullanıcısız etkinlikleri ifade etmektedir. Kullanıcının tek bir müdahalesi sonucunda birçok işlem art arda gerçekleşebilmektedir. Bu özellik sayısal temsille ilişki olmakla birlikte, sayısal temsil ile gerçekleştirilen aktiviteler kullanıcı müdahale olmaksızın olamıyorken otomasyon otomatik işlemler gerçekleşmesini ifade etmektedir. Otomasyon yeni iletişim ortamlarının kullanıcı olmadan üretebildiklerini içermektedir.
4.Değişkenlik:
Değişkenlik, bileşenlerin aynı nesnenin uzantısı olarak, farklı şekillerde sunulmasıdır.
5.Kod Çevrimi:
Yeni iletişim ortamlarındaki bileşenlerin formatlarının dönüştürülebilir olma özelliği kod çevrimidir. Aynı verinin farklı uzantılarla farklı formatlara çevrilebilir olması bunun örneğidir.
Yeni iletişim ortamının tanımlanmasında kıstas alınabilecek bu beş prensibin yanı sıra kullanıcı olarak birey de sisteme dâhil olunca en büyük etkiyi doğuran özelliğin etkileşim olduğu görülmektedir. Etkileşim, “en az iki nesne arasındaki iletişim vasıtasıyla, nesnelerin birbirlerini davranışsal ya da biçimsel olarak değişikliğe uğratması” olarak ya da “kullanıcının müdahalesiyle belli bir bilgiye “erişme‟ ya da belli bir mekânizmayı “harekete geçirme” olarak tanımlanmıştır. Buradaki ikinci tanım etkileşmi, bir kullanıcının bir hareketiyle mekânizmayı çalıştırması kapsamında değerlendirirken, buna örnek olarak video izlemek için play butonunun tıklanması verilebilir. İlk tanımda ise iki nesnenin birbirini değişikliğe uğratması ifadesi iki taraflı bir ifade içermektedir.
0 notes, May 29, 2012
